ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu, İran ile nükleer programına ait dolaylı nükleer müzakerelerin mutabakatla sonuçlanabilecek olmasının Tel Aviv‘de önemli kaygılara yol açtı belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile 7 Nisan’da Oval Ofis’te yaptığı ortak basın açıklamasında, İran’la müzakerelerin başlatılacağını duyurdu.
İsrail Hükümet Sekreteri Yossi Fuchs, Netanyahu’nun, Washington’un Tahran’la nükleer müzakereleri başlatılmasını ortak basın açıklamasında Trump’tan sürpriz bir halde öğrendiğini aktardı.
İsrail basını, ABD ile İran ortasında 12 Nisan’da Umman’da yapılan nükleer müzakerelerin birinci cinsinin Tel Aviv idaresinde telaşa yol açtığını paylaştı.
Netanyahu’nun “korkusu” müzakerelerden mutabakat çıkması
Haaretz’te Amos Harel imzalı tahlilde, Trump’la yaptığı görüşmede sürpriz bir biçimde ABD’nin İran’la üst seviyede müzakerelere başlayacağını öğrenen Netanyahu için durumun “pek iç açıcı olmadığı” vurgulandı.
Netanyahu’nun müzakerelerin başarısız olmasını ummaktan öbür bir alternatifinin olmadığını savunan Harel, “Bundan sonra ne olacağı İsrail’in çekincelerine değil, Amerika ve İran’ın muahedeye varma kabiliyetine bağlı.” sözünü kullandı.
Netanyahu’nun muhtemelen etrafındakilerle paylaştığı lakin “yüksek sesle söz etmek istemediği korkusuna” değinen Harel, bunun Trump’ın İran tehdidini ortadan kaldırmayacak vasat hatta makûs bir muahede imzalaması ve İsrail’in ABD’nin sert yansısından korktuğu için bunu sessizce kabul etmek zorunda kalacağını yazdı.
ABD Başkanı Trump’ın öncelikle barışçıl yollarla bir muahedeye varılması mümkünlüğünü kıymetlendirmek istediğinin altını çizen Harel, “İsrail ordusu, görüşmelerin çökmesi ve nihayetinde İran’ın nükleer tesislerine yönelik bir hücuma – ABD’nin takviyesi ve tahminen de yardımıyla – yeşil ışık yakılması ihtimaline karşı hazırlıklı olmalı.” sözünü kullandı.
İsrail’den İran’ın nükleer programını kapatacak “Libya modeli” talebi yahut askeri hücum seçeneği
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Washington ziyareti sonrası Axios’a konuşan ismi açıklanmayan İsrailli yetkili, başbakanın ABD’den İran’la dolaylı müzakerelerde “Libya modelini” önermesini istediğini belirtti.
İsrailli yetkili, “Netanyahu Libya modelini istiyor. Bu da; İran nükleer programının büsbütün sonlandırılması.” tabirlerini kullandı.
Axios’ta çıkan öteki bir haberde Tel Aviv idaresinin müzakerelerin muahedeye varacağı konusunda hayli kuşkucu bir yaklaşıma sahip olduğunu ve Beyaz Saray’ı, müzakerelerin çökmesi durumunda askeri bir seçeneğe yönelmeye zorladığını vurguladı.
İsrail basını, Binyamin Netanyahu’nun uzun müddettir İran’ın nükleer programı için “Libya modeline” işaret ettiğini aksi halde askeri seçeneğin masada tutulmasını ABD idaresinden istediğini aktarıyor.
Öte yandan basına konuşan ismi açıklanmayan İranlı bir yetkili, müzakereleri yürüten ABD’li özel temsilci Witkoff’un birinci tıpta sunduğu taslakta İran’ın nükleer altyapısının sökülmesi talebini ve rastgele bir açık askeri tehdidi içermediğini açıklamıştı.
Muammer Kaddafi liderliğindeki Libya, ABD ile Aralık 2003’te yaptığı mutabakatla yürütülen nükleer programı sonlandırma kararı almıştı.
İsrail’de İran’ın nükleer programının rafa kaldırılmayacak olması ihtimali telaş yaratıyor
Yedioth Ahronot gazetesinin haberinde, Umman’daki müzakerelerden gelen “olumlu ve yapıcı” iletilere ait İsrailli yetkililerin tasalarının arttığı belirtildi.
ABD ile İran ortasındaki dolaylı görüşmelerde, İsrail’in tek tesirli çerçeve olarak gördüğü “Libya modelinin” gündemde olmamasına da dikkati çekilen haberde, Tel Aviv’de bunun kaygı yaratan konulardan biri olduğunun altı çizildi.
İsrail’deki kaygıların başında Trump’ın İran ile direkt bir çatışmadan kaçınmak ismine İran açısından daha ölçülü bir uzlaşmayı tercih etmesinin geldiği de kaydedildi.
İran’ın “altı nükleer bomba için gerekli kapasiteye sahip olmaya çok yaklaştığını” öne sürülen haberde, İsrailli yetkililer, “müzakerelerden çıkacak bir muahedenin İran’a Trump sonrası muahedeyi terk ederek nükleer silah elde edecek olmasından” telaş duyuyor.
İsrailli yetkililerin mümkün bir muahedeyi “son derece sıkıntılı bulduğu” aktarıldı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin tecrübesi ve müzakere marifetleriyle öne çıktığına dikkati çekilen haberde, Erakçi’nin ABD heyetini manipüle ederek Trump’ı çabukla bir muahedeye ikna edebileceği yahut müzakereleri geciktirebileceği konusunda İsrail idaresinde telaşın hakim olduğu da kaydedildi.
Trump’ın müzakerelerin olumlu geçtiği istikametindeki açıklamaları “büyük bir hata”
İsrailli Maariv gazetesine konuşan Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü’nde (INSS) kıdemli İran araştırmacısı Dr. Benny Sabti, ABD Lideri Donald Trump’ın İran ile ABD ortasındaki nükleer görüşmelere yaklaşımının “tehlikeli sonuçlara” yol açabileceğini öne sürdü.
Sabti, Trump’ın müzakerelerin yeterli geçtiğine ait açıklamalarının zayıflık sinyali verdiğini ve İran’ın pozisyonunu güçlendirebileceğini savunarak, “(Trump) Zati görüşmeleri âlâ olarak isimlendirerek çok büyük bir kusur yaptı.” dedi.
İsrail basını, Netanyahu’nun, Trump ile Beyaz Saray’da İran ile nükleer müzakereleri duyurduğu görüşmeden “eli boş döndüğünü” ve “küçük düşürüldüğünü” aktarmıştı.???????
Reklamdır
