Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran’ın nükleer problemini ve ABD ile bu husustaki müzakerelerini ele aldı.
Lavrov, Rusya‘yı ziyaret eden Erakçi ile başşehir Moskova’da bir ortaya geldi. İki bakan, görüşmelerinin ardından basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda konuşan Lavrov, Rusya-İran alakalarının baskı ve yaptırımlara karşın geliştiğini belirterek, “İkili ticaret hacmi geçen yıl yüzde 13 artarak 5 milyar dolara ulaştı.” dedi.
İki ülke ortasında kapsamlı stratejik iştirak mutabakatı imzalandığına dikkati çeken Lavrov, bunun ikili bağlantılar üzerinde olumlu tesir yaratacağını vurguladı.
Lavrov, 2023’te İran ve Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ortasında imzalanan özgür ticaret mutabakatının 15 Mayıs’ta devreye gireceğini kaydetti.
İran ile ABD ortasındaki müzakere sürecine değinen Lavrov, bunu memnuniyetle karşıladıklarını ve bu sürece katkıda bulunmaya hazır olduklarını lisana getirdi.
Lavrov, “İran’ın yasal çıkarlarını dikkate alan muahedeleri destekleyeceğiz. İran için yarar sağlayacak, ABD için kabul edilebilir olacak her türlü rolü oynamaya, yardımcı olmaya, arabuluculuk yapmaya hazırız. Bu durumda yalnızca nükleer bahsiyle ilgili mutabakatın tek seçenek olduğunu düşünüyoruz.” diye konuştu.
İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Muahedesi çerçevesinde tahlil yolunu bulmaya hazır olduğunu belirten Lavrov, “Nükleer dışında diğer hususları müzakerelerde dillendirmeye çalışanların bunu dikkate alması gerekiyor. Bu riskli bir durum yaratıyor.” sözünü kullandı.
“Amerikalıların niyetinden şüphe ediyoruz”
İran Dışişleri Bakanı Erakçi de dün Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ile görüştüğünü ve Putin’e İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in mektubunu ilettiğini söyledi. Erakçi, “Putin ile görüşme verimli ve yapan idi. Bu, Rusya ile bağlarımızın yanlışsız istikamette ilerlediğini gösteriyor.” dedi.
Erakçi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Putin’i İran’a davet ettiğini ve bu ziyaretin yıl içinde gerçekleşeceğini umduklarını lisana getirerek, İran Meclisinin yakında Rusya ile kapsamlı stratejik paydaşlık mutabakatını yakında onaylayacağını bildirdi.
Gazze’deki duruma da değinen Erakçi, “Gazze’de cürüm işleniyor ve soykırım yaşanıyor. Maalesef, tüm bu olaylar Batılı ülkelerin susmasıyla oluyor. Gazze’deki halkın yerinden edilmesi kabul edilemez. Filistin’de barışın sağlanması için tüm yasal araçların kullanılması gerekiyor.” diye konuştu.
Erakçi, Yemen’deki duruma ait ise “ABD’nin Yemen’deki aksiyonlarını kınıyoruz. Yemen halkına karşı işlenen hataların durdurulacağını umuyoruz.” biçimindeki değerlendirmesini paylaştı.
ABD ile nükleer müzakerelerin 2. tipinin yarın gerçekleşeceğini belirten Erakçi, şunları kaydetti:
“Amerikalıların bu mevzudaki niyetinden kuşku ediyoruz. Gerçekçi olmayan talepler, mutabakata varma talihini azaltacak. Şayet Amerikalılar niyetinde önemli olduklarını gösterirse ve gerçekçi olmayan taleplerde bulunmazsa mutabakat sağlanabilir. ABD idaresinin tehditleri, yaptırımları ve baskı kurma istikametindeki yaklaşımı nedeniyle, direkt müzakere edemeyiz. Müzakereleri dolaylı biçimde sürdürmeye devam edeceğiz.”
Erakçi, Rusya’nın nükleer programındaki rolüne ait ise “Rusya takviye vereceğini ve muhtemel bir mutabakatta rol oynayacağını umuyoruz. Lavrov, bu mevzuda çalışmaların devam edeceği garantisini verdi. Bu istikametteki gelişmelerle ilgili Rus ve Çinli meslektaşlarımızı bilgilendirmeye devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
?İran ile ABD ortasındaki müzakere süreci
İran ile nükleer mutabakattan 2018’de tek taraflı ülkesini çeken ABD Başkanı Donald Trump, İran ile direkt nükleer müzakere davetinde bulunan bir mektubu geçen ay İran lideri Hamaney’e göndermişti. Mektuba İran, Umman üzerinden karşılık vermişti.
İran ile ABD, mektup trafiğinin akabinde Umman’da 12 Nisan’da dolaylı görüşmeler yapmıştı. Görüşmeler sonucunda hem İran hem de ABD tarafı müzakerelerin “olumlu ve yapıcı” olduğunu açıklamıştı.
Taraflar, 19 Nisan’da tekrar bir ortaya geleceğini açıklamıştı. Daha evvel Umman’da olacağı açıklanan müzakerelerin ikinci çeşidinin İtalya’nın başşehri Roma’da yapılacağı duyurulmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, evvelki gün Fox News televizyonuna yaptığı açıklamada, İran’ın 2015’teki nükleer mutabakattaki 3,67 oranında uranyum zenginleştirmesini kabul ettiklerini söylemişti.
Witkoff, daha sonraki açıklamasında ise İran’ın uranyum zenginleştirmesini durdurması gerektiğini söz etmişti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise nükleer programındaki telaşları gidermeye hazır olduklarını lakin ülkesinin uranyum zenginleştirme hakkını müzakere etmeyeceklerini belirtmişti.
Reklamdır
