Edirne‘de ecdadın kemikleri sızladı: Osmanlı mezarları yok oluyor
Edirne‘de pes dedirten imaj: Tarihi Osmanlı mezar taşlarından duvar örüldü
Prof. Dr. Begsaç: “Trakya’da Osmanlı kimliği süratle siliniyor”
EDİRNE – Edirne Osmanlı devrine ilişkin mezarlıklar bakımsızlık nedeniyle otlar içinde kalarak, yok olma tehlikesi yaşıyor. Öte yandan, tarihi Osmanlı mezar taşlarının üst üste koyularak duvar örüldüğü görüldü.
Edirne’de Osmanlı Cihan Devleti periyodunda günümüze kadar gelen tarihi Osmanlı mezar taşlarının kırıldığı ve bakımsızlıktan ötürü yok olma tehlikesi yaşadığı görüldü. Öbür yandan, Beylerbeyi Camii’nin çabucak yanında ve Sultan 2. Murad periyodunda yaptırılan tarihi Osmanlı mezar taşlarından adeta duvar örülmesi görenlerin içini sızlattı. Vatandaşlar, mezar taşlarına sahip çıkılmadığı için ecdadın kemiklerinin sızladığını belirtti.
Bu mezarlıkların Trakya’daki Osmanlı kimliğinin tapusu olduğunu belirten Prof. Dr. Engin Begsaç, Edirne ve etrafındaki Osmanlı mezarlıklarının süratle tahrip olduğunu söyledi.
Son yıllarda definecilerin faaliyetleri, yeni defin süreçlerindeki plansızlık ve kültürel mirasa ilgisizlik nedeniyle mezarlıkların yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirten Prof. Dr. Begsaç, “Yaptığımız çalışmalar sırasında Osmanlı mezarlıklarının süratli bir biçimde tahrip olduğunu gördük. Bilhassa son yıllarda bu tahribat arttı. Muhafaza ya da paklık çalışmaları yapılmadığı üzere, ecdat yadigarı bu alanlar kendi haline terk edilmiş durumda” dedi.
“Kırıkköy Kabristanı yok olma noktasında”
Prof. Dr. Begsaç, özellikle kırsal bölgelerdeki Osmanlı mezarlarının defineciler tarafından gaye alındığını belirterek, köylü mezarlıkları dışında kalan, geçmiş tarihlere ilişkin mezar kalıntıları ağır bir defineci faaliyeti nedeniyle önemli biçimde ziyan görüyor. Bu beşerler mezarlarda bir şeyler bulabileceklerini zannediyorlar. Meğer bu yalnızca bir hezeyandır. Mezarlıklar kültürel miras alanıdır, hazine alanı değil. Edirne’de en çok ziyan gören yerlerden birisi Kırıkköy Kabristanı oldu. Yıllar evvel bu kabristanı korumak için duvarlar, demir parmaklıklar, kapılar yaptırdık. Lakin bugün ne kapılar, ne teller, ne duvarlar kaldı. Her şey çalındı ya da yıkıldı” halinde konuştu
“Yeni definler tarihi mezarları yok ediyor”
Yeni defin süreçlerinin plansız bir halde yapılması nedeniyle Osmanlı devrine ilişkin birçok tarihi mezarın yok olduğunu belirten Prof. Dr. Begsaç, “Yeni mezarlar için alan açmak yerine eski mezarların üzerine defin yapılıyor. Bu da ecdat yadigarlarını süratle yok ediyor. Süloğlu ilçesine bağlı Domurcalı ve Çömlek köylerindeki Osmanlı mezarlıklarının da benzeri formda yok olma tehdidi altında olduğunu belirtti. “Bu mezarlıklar, Trakya’da Osmanlı kimliğini taşıyan en kıymetli alanlar ortasında. Lakin ilgisizlik yüzünden bu alanların büyük kısmı tahrip edilmiş durumda” diye konuştu.
“Trakya’da Osmanlı kimliği süratle siliniyor”
Yöneticilerin alandan gelmediğini ve kültür bilinçsizliği hakim olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Begsaç, kültür siyasetlerinin eksikliğine de dikkat çekerek, “Bu cins mezarlıkların korunması için görevlendirilen yöneticilerin birden fazla kültür alanından değil. Arkeolog, sanat tarihçisi üzere alandan gelen şahısların atanması gerekirken, ilgisiz disiplinlerden gelen bireyler vazife yapıyor. Bu da müdafaa faaliyetlerinin sekteye uğramasına neden oluyor. Kültürel mirasın sırf fiziki yapılarla değil, ilişkin olduğu kimliklerle de bedellendiriliyor. Mezarlıklar bizim tarihi kimliğimizin, Osmanlı’nın Trakya’daki izlerinin en değerli dokümanlarıdır. Bunlara sahip çıkmazsak, birkaç yıla kalmaz bu kimliğin izleri büsbütün silinir” sözlerini kullandı.
Tarihi Osmanlı mezarlığını ziyaret eden 90 yaşındaki Edirneli vatandaşlardan Ali Bulut, ecdat yadigarı mezarlıklara sahip çıkılması gerektiğini belirtti.
Reklamdır
