Türkiye‘de atılacak verimlilik adımlarına bağlı olarak 2053’e kadar güç arzında yerliliğin yüzde 90’a ulaşabileceği ve 2,1 trilyon dolarlık kümülatif ekonomik yarar elde edilebileceği öngörülüyor.
AA muhabirinin Sabancı Üniversitesi İstanbul Milletlerarası Güç ve İklim Merkezi (IICEC) tarafından hazırlanan “Türkiye Güç Verimliliği Görünümü 2025″ raporundan yaptığı derlemeye nazaran, “Verimli Büyüme Senaryosu” olarak isimlendirilen yaklaşım optimist siyasetleri baz alıyor.
Genel olarak mevcut siyasetlerin devamını temel alan “Baz Senaryo” güç arzında yerlilik oranının lakin üçte iki düzeyine, yani yüzde 66’ya yükselebileceğini gösteriyor. Verimli Büyüme Senaryosu’na nazaran ise güç arzında yerlilik yüzde 90’a yükselebilir.
Temiz güç kaynaklarının hissesi hesaplanırken yenilenebilir güç kaynakları ve nükleer gücün dikkate alındığı raporda, Baz Senaryo’da 2053’te birincil güç arzından nükleer güç ve yenilenebilir gücün hissesi artıyor. Baz Senaryo’da, güç arzında yüzde 16 hisseye sahip olan nükleer güç, başka senaryoda ise yüzde 20 hisseye sahip oluyor.
Verimli Büyüme Senaryosu, güç ithalat faturasını düşürmenin yanında Türkiye’nin emisyonlarını da neredeyse yarı yarıya azaltmayı mümkün kılıyor. Bu senaryoya nazaran 2053’te güçten kaynaklı emisyonlar 191 milyon ton karbon muadiline düşerken, Baz Senaryo’da bu ölçü 401 milyon ton düzeyinde kalıyor.
Ekonomik yarar açısından da iki senaryo ortasında dikkat cazip farklar bulunuyor. Baz Senaryo, 1,1 trilyon dolarlık kümülatif yarar sağlarken, Verimli Büyüme Senaryosu bu sayısı 2,1 trilyon dolara çıkarıyor. Bunun için gereken ortalama yıllık yatırım sırasıyla 9 milyar ve 13 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Her 1 milyar dolarlık yatırım karşılığında verimli büyüme yaklaşımı 4,5 milyar dolarlık yarar sağlarken, Baz Senaryo’da bu sayı 3,2 milyar dolarda kalıyor.
Elektrik, güç sisteminin belkemiği oluyor
Elektrifikasyon süreci de senaryolar ortasında değerli farklara sahne oluyor. 2023’te en son güç tüketiminde yüzde 20 hisseye sahip olan elektrik, Verimli Büyüme Senaryosu’nda 2053 prestijiyle yüzde 48’e ulaşıyor. Bu oran, Baz Senaryo’da ise lakin yüzde 36 düzeyine çıkabiliyor.
Elektrik üretiminde kayıpların da azalmasıyla, bilhassa güneş, rüzgar, jeotermal ve biyoyakıtlar üzere yerli ve yenilenebilir kaynakların tartısı artıyor.
Enerji yoğunluğu göstergeleri de iki senaryo ortasında bariz farklara işaret ediyor. Baz Senaryo’da 2023-2053 ortasında güç yoğunluğu yüzde 46 düşerken, Verimli Büyüme Senaryosu’nda bu düşüş yüzde 57’ye ulaşıyor. Bu durum, Türkiye’nin kişi başına tüketimi yüksek, güç yoğunluğu düşük OECD ülkelerine daha erken yakınsamasını sağlayarak rekabetçiliğini artırıyor.
Daha az yakıtla birebir büyüme
Rapora nazaran, Verimli Büyüme Senaryosu, Baz Senaryo ile tıpkı ekonomik çıktıyı sağlarken yüzde 21 daha az güç tüketimiyle bunu başarabiliyor. Bilhassa binalarda ısı pompaları, endüstride elektrikli prosesler ve ulaştırmada elektrikli araçlar sayesinde fosil yakıt tüketimi önemli biçimde azalıyor. Bu senaryoda en son güç tüketiminde fosil kaynakların hissesi yüzde 33’e düşüyor.
Bu gayelere ulaşılabilmesi için verimlilik yatırımlarının yaygınlaştırılması, dijitalleşme ve güç verimliliği şuurunun artırılması gerektiği vurgulanıyor.
Raporda, kamu, özel kesim ve akademi iş birliğiyle oluşturulacak uzun vadeli yol haritalarının belirleyici rol oynayacağı söz ediliyor.
Reklamdır
