Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muhammet Bahadır, “Deprem dirençli kentler oluşturmak zorundayız, zelzele dirençli yerleşmeler kurmak zorundayız ve bunu da devlet millet el ele yapmak zorundayız.” dedi.
Bahadır, AA muhabirine, 13 Nisan’da merkez üssü Amasya’nın Taşova ilçesi olan 4,6 büyüklüğündeki sarsıntının Kuzey Anadolu Fay Çizgisi üzerinde oluştuğunu söyledi.
Kuzey Anadolu Fayı’nın Türkiye’nin en etkin fay çizgilerinden biri olduğunu lisana getiren Bahadır, şunları kaydetti:
“Kuzey Anadolu Fayı’nda vakit zaman küçük hatta kısmen de orta ölçekli zelzeleler meydana geliyor ve gelmeye de devam edecek. Bu tıp sarsıntılardan aslında çok fazla korkmamak lazım. Bu tıp sarsıntılar küçük güç boşalımlarıdır. Natürel büyük zelzelelerin habercisi mi sorusu çok gündeme geliyor. Bu alanda geçmişte olan sarsıntılara baktığımızda risk var. Lakin zelzelenin vaktini elimizdeki bilgilerle bilmemiz mümkün değil. Tekrar de şunu belirtmek lazım. Sarsıntı dediğimiz olay, her an Türkiye’nin her bölgesinde meydana gelebilecek bir tabiat olayıdır. Yapacağımız şey şu; hem devlet olarak hem millet olarak zelzeleye hazırlıklı olmalıyız.”
Türkiye’nin faal zelzele jenerasyonunda yer alan bir ülke olduğuna işaret eden Bahadır, “Kuzey Anadolu Fayı vakit zaman 7 ve üzeri çok büyük sarsıntılar üretmektedir. Erzincan’da olduğu üzere 7,9’a kadar varabilen büyüklükte zelzeleler üretebilen bir fay sınırı. 1943 yılında Ladik merkezini de etkileyen çok büyük bir sarsıntı yaşanmış. Orta Karadeniz’de yaşayanlar bu büyük zelzeleden çok önemli derecede ziyan görmüşlerdir. 4 bin insanımız ömrünü yitirmiş, binlerce insanımız ise yaralanmış ve konutlarından olmuşlardır.” diye konuştu.
Kuzey Anadolu Fayı’nın muhakkak aralıklarla sarsıntılara sebep olduğunu hatırlatan Bahadır, şöyle devam etti:
“Şunu biliyoruz her zelzelenin gerisinden belli bir mühlet geçer. Bu mühlet bilhassa fayın atımına, güç boşalımına ve kırılma ölçüsüne bağlıdır. Bu da bize sarsıntıların kabaca kronolojisi hakkında bilgi verir. Lakin her vakit bu olacak diye bir kural yoktur. Bazen 15 yılda olur, bazen ise 100 yılı geçer olmaz. Ladik ve Orta Karadeniz’de fay çizgisi boyunca riskin artık yavaş yavaş artmaya başladığını hatta risk oranının yükseldiğini görüyoruz. Hasebiyle vatandaşımızın huzursuz olması da bundandır. Kahramanmaraş ve etrafında güç boşalımı olmuştur. Bu saha dışındaki tüm alanlarımızda risk önemli seviyede devam ediyor. Onun için bugün Erzincan’ı, Bingöl’ü, Bursa’yı, İstanbul’u ve İzmir’i konuşuyoruz ve bunların hepsi bizim büyük kentlerimiz.”
“Önlemleri aldığımız takdirde zelzelenin ortaya çıkaracağı hasar da azalacaktır”
Depreme hazırlığın ehemmiyetine değinen Bahadır, “Deprem dirençli kentler oluşturmak zorundayız, zelzele dirençli yerleşmeler kurmak zorundayız ve bunu da devlet millet el ele yapmak durumundayız. Müteahhitlerimiz projesine uygun bina yapmak zorunda. Belediyemiz projeyi uygun denetlemek zorunda. Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız bu süreci takip etmek zorundadır. Hasebiyle bu cins tedbirleri aldığımız takdirde zelzelenin ortaya çıkaracağı hasar da azalacaktır ve biz zelzeleyle yaşamayı öğrenmiş olacağız.” değerlendirmesinde bulundu.
Özellikle Orta Karadeniz kısmı ve Ladik etrafındaki zelzelelerle ilgili uzun yıllardır araştırma ve projeler yürüttüklerini söyleyen Bahadır, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Benim buradaki en büyük telaşım ve tasam şuydu; Samsun, Amasya, Tokat etrafları bilhassa ağır nüfuslanmış alanlar. Kuzey Anadolu Fay çizgisi üzerindeki bir sarsıntıdan bu vilayet merkezleri de çok önemli derecede etkilenecektir. Bilhassa proje alanımız olan Samsun’un Atakum ilçesi özeline vurgu yapmıştık. Atakum’un kentleşme alanının yüzde 80’i alüvyon zemin üzerine kurulu ve buralara yüksek kat müsaadesi verilmiş. 5, 10 ve 15 katlı binalar var ve demiştik ki buralarda taban dertli. Yani sağlam değil. Sarsıntı açısından sıvılaşma sorunu olan alanlar ve buralarda da bilhassa büyük bir sarsıntıdan sonra önemli hasarlar meydana gelebilir.”
Reklamdır
